ගමම බනිද්දි දුක් විද නීතීඥයෙක් වී අඩු මුදලට නඩු කියන රත්නපුරේ මැනික් කෙල්ල
රත්නපුර දිස්ත්රික්කයේ ගම්මානයක, කඳු අතර පසුබිමක පිහිටි සුළු නිවසකින් ආරම්භ වූ මේ කතාව අද සමාජයේ බොහෝ දෙනාගේ ඇස් කඳුළු කරවන ජීවිත කතාවක් බවට පත්ව ඇත.
ඇය නම සඳලි (නම වෙනස් කර ඇත). අද ඇය නීතිඥවරියකි. නමුත් ඇයගේ ජීවිතය ආරම්භ වූයේ සුවපහසුකම්වලින් පිරුණු පවුලකින් නොවෙයි. ඇය උපන්නේ දුප්පත්කම, බඩගින්න, දුක සහ අපහාස අතරිනි.
දුප්පත්කම සහ කඳුළු අතර ගත වූ ළමා කාලය
සඳලිගේ පියා දිනක වැටුප් ලබාගන්නා සුළු රැකියාවක් කරමින් ජීවත්වූ අතර, මව ගෙදර වැඩ කරමින් පවුලේ ජීවිතය රැකගැනීමට දැඩි උත්සාහයකින් සිටියාය.
“අපිට අලුත් පොත් ගන්න සල්ලි නැහැ… ඒත් මට ඉගෙනගන්න ඕනේ…” යනුවෙන් ඇය කුඩා වියේ සිටම කිවූ බව මව සසැලෙන හඬින් පැවසුවාය.
ගමේ මිනිස්සුන්ගේ වචන… පවුලට දරාගන්න බැරි වුණා
නමුත් මේ දුප්පත් පවුලට තවත් බරක් තිබුණා. ඒ තමයි ගමේ මිනිස්සුන්ගේ කටකතා.
“උන්ට ජීවත්වෙන්න බැහැ…”
“මොනවා කරලාද මෙහෙම දුක් විඳින්නේ…”
“ඒ ගෑණු ළමයා ඉගෙනගත්තත් වැඩක් නැහැ…”
මේ වගේ කටකතා නිසා මේ පවුල දිනෙන් දින ගමේ අසරණ වුණා. ගමේ සමහර අය ඔවුන්ව පහත් කරලා බැලුවා. සමහර වෙලාවට ගෙදර ඉදිරියෙන් යනකොට හෙමින් හෙමින් හිනාවෙලා, පස්සෙන් කතා කරලා හිරිහැර කළා.
අවසානයේ… නිවසෙන් එළියට දමා දැමූ දිනය
සඳලිගේ ජීවිතයේ විශාලතම කම්පනය සිදුවුණේ, තමන්ට අයත් නිවසෙන්ම ඔවුන්ව එළියට දමා දැමූ දිනයේය.
පවුලට කුඩා ඉඩමක් සහ නිවසක් තිබුණේ නෑදෑයන්ගේ නමට. ඔවුන් ගොඩක් කාලයක් එහි ජීවත් වුණත්, අවසානයේ “ඔයාලා මෙතනින් යන්න” කියලා කියලා ඔවුන්ව ගෙදරින් එළියට දමා දැමුවා.
ඒ රාත්රියේ සඳලිගේ මව ඇයට කඳුළු අතරින් කිව්ව වචන අදත් ඇයගේ මතකයේ රැඳී ඇත.
“පුතේ… අපිට ඉතින් කවුරුත් නැහැ… ඒත් ඔයා ඉගෙනගන්න. ඔයා දවසක ලොකු කෙනෙක් වෙයි…”
ගැහැණු ළමයෙක්ගේ අධිෂ්ඨානය
ඒ දුක්බර තත්ත්වයේදීත් සඳලි පාසල් යාම නවත්තලා නැහැ. සමහර දවස්වල ඇයට පාසල් යන්නත් සපත්තු නැතිවුණා. පොත් පත් නැතිවුණා. කෑම නැතිවුණා.
නමුත් ඇය ඉගෙනගන්න එක නවත්තලා නැහැ.
ඇය කුඩා කාමරයක රෑට පහන් ආලෝකයෙන් පොත් කියවලා තිබුණා. සමහර දවස්වල ඇය මව සමඟ වැඩ කරලා සල්ලි හොයාගෙන පොත් ගත්තා.
“මට කවුරුත් උදව් කරන්නේ නැහැ… ඒත් මම දවසක නීතිඥවරියක් වෙනවා…” යන්න ඇයගේ සිහිනය වුණා.
සිහිනය යථාර්ථයක් වූ දිනය
අවසානයේ, දිගු දුක්බර ගමනකින් පසු, සඳලි විශ්වවිද්යාලයට තේරුණා. ඒක ඔවුන්ගේ ජීවිතයේ ලොකුම සතුටක්.
ගමේ කටකතා කියපු අයත් ඒ දවසේ නිහඬ වුණා.
වසර ගණනාවක් පුරා පීඩාව, අපහාස, දුප්පත්කම දරාගෙන ඉගෙනගත් සඳලි අවසානයේ නීති විභාග ජයගත්තා.
අද ඇය නීතිඥවරියක්
අද සඳලි නීතිඥවරියක් ලෙස රත්නපුර නගරයට ආසන්න ප්රදේශයක සේවය කරයි. නීතියෙන් අසාධාරණයට ලක්වූ අය වෙනුවෙන් ඇය කතා කරයි.
ඇය කියන්නේ මෙහෙමයි:
“මට දුක් දුන්නාම තමයි මම ශක්තිමත් වුණේ. මාව පහත් කරපු අයගේ වචන මගේ ගමන නවත්තලා නෑ… ඒවා මට ඉදිරියට යන්න හේතුවක් වුණා.”
මෙය සමාජයට පාඩමක්
සඳලිගේ කතාව අපිට කියලා දෙන්නේ එකම දෙයක්.
දුප්පත්කම ගමන නවත්තන්න හේතුවක් නෙවෙයි.
අපහාසය වැටෙන්න හේතුවක් නෙවෙයි.
අධිෂ්ඨානය තිබුණොත් ජීවිතය වෙනස් කළ හැකිය.
රත්නපුරේ ගම්මානයකින් ආරම්භ වූ මේ කතාව අද ලංකාවේ බොහෝ දරුවන්ට හදවතින් කියන පණිවිඩයක් බවට පත්ව ඇත.
“සිහිනයක් තියෙනවනම්… ඒක වෙනුවෙන් සටන් කරන්න.”
